• شنبه ۱۱ فروردین ماه، ۱۳۹۷ - ۱۱:۱۹
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 971-994-5
  • خبرنگار : 68003
  • منبع خبر : گزارش

امامزاده هاجره خاتون یکی از جاذبه‌های گردشگری کردستان

مقبره امامزاده هاجر خاتون(س)، خواهر امام رضا(ع)، از مهم‌ترين اماكن متبركه در استان كردستان به‌شمار می‌آيد كه در ايام مختلف سال با استقبال گرم بازديدكنندگان و زائران سراسر كشور مواجه می‌شود.

به گزارش ايسنا منطقه كردستان، هاجره خاتون بر اساس روایات موجود خواهر امام ثامن علی بن موسی الرضا، پسر امام موسی کاظم، پسر امام جعفر صادق، پسر امام محمد باقر، پسر سید سجاد علی اوسط امام زین العابدین پسر سید الشهدا امام حسین می باشد که در شهر سنندج دفن شده است.

مقبره امامزاده هاجر خاتون(س) به دليل ويژگی‌‌های منحصربه فرد معماری خاص منطقه كردستان در فهرست آثار ملی كشور به ثبت رسيده است و در كنار آن هر روز خيل زيادی از مردم كردستان و ساير نقاط كشور برای زيارت راهی اين مكان مذهبی می شوند.

بافت تاريخی و فرهنگی اين مقبره همواره موجب شگفتی و تأثيرگذاری شگرفی بر بازديد كنندگان و زائران اين حرم از سراسر كشور بوده است. مقبره اين بزرگوار بر اساس اعتقادات مردم اهل سنت كردستان و مسلمانان اهل سنت ساخته شده و به شكل ويژه ای نشانگر ارادت و محبت ويژه مردم سنندج و استان كردستان به اين امامزاده و ائمه اطهار(ع) در طول تاريخ بوده است.

مقابر مشايخ با گچبری‌های زيبا و نقوش گل و گياه، كار استادان و هنرمندان بزرگ تزيين شده است و اين قسمت از مهم‌ترين ويژگی‌های اين بنا به شمار می‌رود.

تاریخچه مقبره هاجره خاتون

این مسجد در آغاز سر تپوله و میدانچه ی جلو آن را قبلا خانه ی ظفر الملک خوانده می شد. در محل مقبره هاجره خاتون خواهر امام رضا (ع) مدفون است. که در تاریخ مردوخ هم به آن اشاره شده است اما معلوم نیست که خواهر امام رضا چه وقت و در چه سالی به سنندج آمده و در آن جا دفن شده زیرا زمان زندگانی امام رضا و ایجاد سنندج فاصله ی زمانی زیادی دارد. این محل به تقدیر به هاجره خاتون مشهورشده است.

شخصی به نام الله یا«لله» یعقوب نامی مسجدی در آن بنا نهاد و بعدا آن مسجد به نام مسجد هاجره خاتون معروف شد و سپس حاج شیخ شکرالله تعمیر آن را به عهده گرفت. این مسجد به واسطه ی قرب جوار آن به امامزاده هاجره خاتون تا ظهور دولت پهلوی بست بود و مردم از ظلم و جور حکام و تعدی متنفذین محلی در آن جا بست می نشستند و عده ای هم از ترس جانشان بدانجا پناهنده می شدند و به خواهش شیخ شکرالله مورد عفو قرار می گرفتند و بعدا علی اکبر خان شرف الملک، روستای ساتیله را برای مسجد مزبور وقف کرد و نیز عده ای از متمولان خیرخواه باغاتی برای اعاشه ی امام و خادم و معتکفین و واردین به مسجد وقف کردند.

بقعه ی امامزاده هاجره خاتون در خیابان صلاح الدین ایوبی، در محله ی قدیمی سر تپوله شهر سنندج واقع می باشد. این امامزاده به صورت مجموعه ای شامل سه حیاط با فضاهای مجاور، مقبره، مسجد و آرامگاه مشایخ و بزرگان سنندج است. مقابر مشایخ با گچ بری های زیبا و نقوش گل و گیاه، کار استادان و هنرمندان بزرگ تزیین شده است. این قسمت از مهمترین ویژگی های این بنا به شمار می آید استفاده از معماری به سبک کردستانی در ایجاد ایوان ستون دار در سمت جنوب از دیگر ویژگی های این بنا است. در این مجموعه در منار مسجد حجره هایی برای آموزش علوم دینی به طلاب ساخته شده است. بعد ها مرحوم عارف شیخ شکرالله شهبازی مشهور به شهباز سنه دژ به بازسازی و توسعه ی امامزاده ها اقدام نمود و موقوفاتی برای این مجموعه در نظر گرفت.

بقعه هاجره خاتون در تحفه ناصریه

بقعه ی هاجره خاتون در تحفه ی ناصری این گونه توصیف شده است: «در معموره ی سنندج در محله ای که به تپوله مشهور است یعنی تپه‌ی کوچک حضرت هاجره خاتون خواهر حضر ت امام ثامن ضامن علی بن موسی الرضا علیه السلام مدفون و زیارتگاه خاص و عام این ملک است، الله یعقوب نام در جنب مدفن آن حضرت مسجد کوچکی ایجاد و به مسجد هاجره خاتون موسوم ساخته بود. چندان در زمان قدیم آباد نبود تا اینکه جناب تدوه المحققین حاج شیخ شکرالله که شیخ ارشاد و استاد طریقه ی نقشبندیه و دارای صفات حمیده و صفای باطن و خلق مهذب است در این مسجد سکونت کرده و تعمیر کلی از آن جا نموده و خیلی وسعت به آنجا داده و جای بسیار خوبی شده است اکنون به واسطه ی قرب جوار آن معصومه و احترام حاج شیخ شکرالله این مسجد هم بست شده و مامن خارج و داخل است و جمعی از اشخاص مرتاض و سالک در آن جا مسکن نموده و چند نفر قاری قرآن همیشه در آن جا اقامت کرده و تکیه ی فقرا، غربا و مساکین است و تمام نان و گذران آن ها را حاج شیخ شکرالله متحمل می شود. یومیه روزی ۵۰ من نان خشک علاوه از خورش و سایر ملزومات مصروف این تکیه و خانقاه است.»

سال های سال مرحوم حاج شیخ شکرالله شهبازی و پس از وی مرحوم حاج شیخ عبدالله شهبازی و پس از وی حاج شیخ عبید شهبازی و پس از وی جوان و عارف بزرگوار شیخ رئوف شهبازی پسر مرحوم شیخ صدیق شهبازی و نوه ی حاج شیخ عبدالله در این مسجد به امامت و سرپرستی موقوفات آن مشغول و به عبادت و اذکار و ارشاد مردم سنندج مشغول بودند مریدان مرحوم شیخ شکرالله و شیخ عبدالله و شیخ عبید صوفی مسلک و در شب های سه شنبه و جمعه پس از نماز مغرب با کم نور کردن چراغ های نفتی داخل مسجد به ذکر و اوراد می پرداختند و مریدان خانواده ی شهبازی در حقیقت مردمانی پرهیزگار و انگشت نما بودند. مرحوم میرزا عبدالرحمن خراط که در مقابل درب جنوبی و سرتپوله دکان خراطی داشت صرف نظر از اینکه منصوبان و مریدان حاج شیخ عبدالله بود سال‌های دراز موُذن هاجره خاتون بود. در هاجره خاتون مدرسان و طلاب بودند و مخصوصا سال های سال کلاس قرائت و تدریس قرآن داشته که به وسیله ی مرحوم خلیفه علی اکبر خرازی فروش شمس الدینی و سپس به وسیله ی مرحوم استوار ارتش دسته ی سراج ( صنیعی) این کلاس تلاوت و تدریس قرآن برگزار می شد و هم اکنون دایر است. این مسجد در قدیم محل بست نشستن گنه کاران و متهمان دارای زنجیر بوده و در شب ها ی معراج و مولودی در این مکان برگزار می گردید.

آوردن این اسامی در این جا نشان تولیت این امامزاده توسط افراد عالم و فاضل و روحانی بوده و به هرکسی داده نمی شد. و در حال حاضر هم تولیت آن را شخصی به نام سید علی محمد که خود را از سادات می داند بر عهده گرفته است.

در جایی دیگر از تحفه ی ناصری اشاره می کند به این که هاجره خاتون خواهر حضرت معصومه (ع) مدفون در قم و امام ثامن علی بن موسی الرضا (ع) مدفون در مشهد است.

مقبره هاجره خاتون در سال ۱۳۸۹هجری شمسی توسط اداره ی کل اوقاف و خیریه استان کردستان بر آن ضریح و بارگاهی ساخته شد. به دلیل بردن کتیبه ی این امامزاده به سازمان اوقاف، کتیبه ای که شناسنامه و نشان از تاریخچه ای بر آن باشد نبود. و لذا بیشتر به منابع موجود و سخنان و تحقیقاتی از اهالی و متولی این امامزاده اکتفا شد.

همانطور که تاریخ مردوخ نیز اشاره می کند؛ « به علت اردات به خاندان ائمه ی اطهار در نقاط مختلف ایران اراضی و باغات متعدد وقف این مسجد و بقعه بوده است که به مصرف تعمیرات و اعانه ی امام و خادم و معتکفان و واردان آن ها می رسیده است. مسجد هاجره خاتون در سنوات اخیر بازسازی شده و یکی از مساجد زیبا و دلنشین و پر برکت شهر سنندج محسوب می گردد. این مسجد دارای دو درب ورودی در اضلاع غربی و شرقی یعنی مسیر بازارچه سرتپوله است. در قدیم مردم به زنجیر درب غربی دخیل می بستند و از روح طاهره ی هاجره خاتون مدد می جستند».

استفاده از معماری سبك كردستانی یکی دیگر از ویژگی های این بنای تاریخی است

استفاده از معماری سبك كردستانی در ايجاد ايوان ستون دار در سمت جنوب از ديگر ويژگی‌های اين بنا است و در اين مجموعه در كنار مسجد حجره‌هايی برای آموزش علوم دينی به طلاب ساخته شده است كه بر اساس روايات موجود، اين امامزاده شريفه، خواهر امام رضا (ع) است كه در سفر آن بزرگوار به خراسان در كردستان فوت كرد و در اين مكان به خاك سپرده شد.

موقعيت بنای مسجد و مقبره هاجره خاتون در خيابان صلاح الدين ايوبی (محله قديمی سرته پوله) قراردارد كه شامل ۳ حياط با فضاهای مقبره و محل تدفين مشايخ وبزرگان سنندج بوده و دارای گچ بری های زيبا و نقوش گل و گياه كار استادان و هنرمندان سنندجی است و در كنار آن از معماری سبك كردستانی در ايجاد ايوان ستوندار به سمت جنوب استفاده شده است.

در ايام مختلف سال به ويژه مناسبت‌های ملی و مذهبی شاهد بازديد گسترده زائران و گردشگران بسياری از نقاط مختلف كشور و حتی ديگر كشورهای اسلامی همسايه هستيم كه بر نورانيت و معنويت اين مكان مقدس می‌افزايد.

از ابتدای تعطيلات سال نو امسال نيز تاكنون اين مكان متبركه شاهد استقبال گسترده مهمانان و مسافران نوروزی بوده و همچنان خيل عظيم مسافران نوروزی در ساعات مختلف روز به اين مكان مقدس مراجعه می كنند چرا كه در استان كردستان همه مساجد تكايا و اماكن متبركه تا پايان نمازهای پنجگانه و تا پاسی از شب به روی مردم باز است.


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: